Iedereen van achttien jaar en ouder heeft een verplicht eigen risico. Maak je zorgkosten die onder de basisverzekering vallen, dan betaal je dat bedrag eerst zelf. Daarboven neemt je verzekeraar het over.
Je mág dat bedrag vrijwillig verhogen, in stappen van €100, tot maximaal €885. In ruil krijg je korting op je premie. De vraag is of dat uitkomt, en dat is een rekensom die je zelf kunt maken.
Wat er in 2027 verandert
Het verplichte eigen risico staat sinds 2016 op €385. Voor 2027 verandert dat waarschijnlijk, maar anders dan lang werd gedacht.
De grote verhoging gaat niet door in 2027. Het kabinet wilde het bedrag optrekken naar ongeveer €455. Uit de Prinsjesdagstukken van 15 september blijkt dat die verhoging een jaar is uitgesteld, naar 2028.
Maar de jaarlijkse indexatie komt terug. Daardoor komt het verplichte eigen risico voor 2027 naar verwachting uit op ongeveer €400. Sommige partijen schrijven nog dat het op €385 blijft; definitief is het pas als de Tweede en Eerste Kamer hebben ingestemd, en het kabinet heeft geen meerderheid.
Voor de rekensom hieronder maakt dat weinig uit: die gaat over het verschil tussen het verplichte bedrag en het maximum van €885. Wel betaal je in 2027 waarschijnlijk zo’n €15 meer zelf, ook zonder vrijwillige verhoging. Wat de premie doet, staat hier.
Wat het oplevert
Bij het maximale eigen risico van €885 betaal je bij de goedkoopste polissen ongeveer €125 per maand, tegenover zo’n €142 bij het verplichte eigen risico. Dat scheelt ruwweg €17 per maand, oftewel rond de €200 per jaar.
Daar staat tegenover dat je ongeveer €500 meer riskeert: het verschil tussen het verplichte bedrag en €885.
De korting per stap
Je hoeft niet meteen naar het maximum. Verzekeraars bieden vijf stappen aan, en de korting loopt niet altijd gelijk op: de laatste stappen leveren vaak relatief meer op dan de eerste. Zo ziet de afweging er ongeveer uit:
| Eigen risico | Je riskeert extra | Korting per jaar, ordegrootte |
|---|---|---|
| Verplicht bedrag | — | — |
| + €100 | €100 | €25 tot €50 |
| + €200 | €200 | €55 tot €90 |
| + €300 | €300 | €90 tot €135 |
| + €400 | €400 | €130 tot €175 |
| €885 (maximum) | €500 | €170 tot €240 |
Deze bedragen zijn een bandbreedte over verschillende verzekeraars, geen aanbod. De ene verzekeraar geeft bij dezelfde stap twee keer zoveel korting als de andere. Reken hem daarom altijd na op de site van de verzekeraar zelf voordat je kiest.
De rekensom
Het omslagpunt bij de maximale stap ligt rond de €200 aan extra zorgkosten. Grofweg:
- Maak je nauwelijks zorgkosten, dan houd je die €200 in je zak.
- Maak je meer dan ongeveer €600 aan kosten, je verplichte bedrag plus de €200 korting, dan ben je duurder uit.
- Verbruik je je eigen risico elk jaar volledig, dan kost verhogen je €300 per jaar: je betaalt €500 extra en krijgt €200 korting.
Drie voorbeelden
Student, 22 jaar, komt alleen bij de huisarts. Huisartsenzorg valt niet onder het eigen risico, dus haar rekening blijft vaak op nul staan. Bij het maximum houdt zij zo’n €200 per jaar over. Wel de vraag: kan zij €885 betalen als het een keer misgaat?
Man van 54 met een chronisch medicijn. Medicijnen tellen wél mee, en zijn eigen risico is elk jaar in maart op. Voor hem kost verhogen naar €885 ongeveer €300 per jaar. Verhogen is voor hem geen gok maar een zekere kostenpost.
Gezin met twee kinderen onder de achttien. Kinderen hebben geen eigen risico, dus het gaat alleen om de twee ouders. Wie van hen zelden zorg gebruikt, kan los kiezen: het eigen risico staat per persoon, niet per polis.
Wat je vaak niet meetelt
Niet alles valt onder het eigen risico. De huisarts, verloskundige zorg, kraamzorg en wijkverpleging zijn uitgezonderd. Ook zorg uit een aanvullende verzekering, zoals tandarts en fysiotherapie, raakt je eigen risico niet.
Medicijnen tellen wél mee. Een chronisch medicijn kan je eigen risico in één keer opsouperen, en dat is elk jaar opnieuw zo.
Een verhoging geldt het hele jaar. Je kunt niet halverwege terug omdat je toch ziek blijkt. Kiezen doe je vooraf, en pas per 1 januari kun je het terugdraaien.
De vraag die er echt toe doet
De rekensom hierboven gaat over gemiddelden, en gemiddelden zeggen weinig over één huishouden. De praktische vraag is: kun je €885 betalen als je in maart onverwacht in het ziekenhuis belandt?
Is dat bedrag een probleem, dan is de €200 korting het risico niet waard, hoe gunstig de kans ook lijkt. Heb je een buffer, dan is het een weloverwogen gok die statistisch vaker goed dan slecht uitpakt.
Je mag je eigen risico overigens ook gespreid betalen. Verschillende verzekeraars innen het in maandelijkse termijnen in plaats van in één keer. Dat verlaagt je risico niet, maar het maakt een tegenvaller wel behapbaar.
Ook een optie: per jaar betalen
Los van je eigen risico geven veel verzekeraars 1 tot 4 procent korting als je de premie in één keer per jaar voldoet in plaats van per maand. Bij een premie van €169 per maand scheelt dat €20 tot €81 per jaar, zonder dat je enig extra risico neemt.
Voor wie het geld op de rekening heeft staan is dat de makkelijkste besparing van het hele overstapseizoen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel wordt het eigen risico in 2027?
Naar verwachting ongeveer €400. De geplande verhoging naar €455 is uitgesteld naar 2028, maar de jaarlijkse indexatie komt wel terug. Definitief is dat pas na instemming van beide Kamers.
Kan ik mijn eigen risico tussentijds verlagen?
Nee. Je keuze geldt voor het hele kalenderjaar. Wijzigen kan alleen per 1 januari, en dat regel je vóór 31 december bij je verzekeraar.
Geldt het eigen risico per persoon of per polis?
Per persoon, vanaf achttien jaar. Binnen één gezinspolis kan de een het verplichte bedrag houden en de ander naar €885 gaan.
Betalen kinderen eigen risico?
Nee. Tot achttien jaar geldt geen eigen risico en is de basisverzekering gratis meeverzekerd bij een ouder.
Telt de huisarts mee?
Nee. Een consult bij de huisarts raakt je eigen risico niet. Stuurt hij je door voor bloedonderzoek of een scan, dan telt dát wel mee.
Wat gebeurt er als ik overstap?
Je eigen risico begint op 1 januari weer op nul, of je nu blijft of overstapt. Loopt een behandeling over de jaargrens, dan kun je in beide jaren eigen risico betalen.
Wat de polissen kosten bij verschillende eigen risico’s zie je op onze zorgvergelijking. Daar kun je filteren op het verplichte bedrag of op €885. Lees ook wat het verschil is tussen natura en restitutie en wanneer je kunt overstappen.
Wij vergelijken en geven geen advies: of verhogen bij jou past bepaal je zelf, of samen met een adviseur met een vergunning van de AFM.
Bijgewerkt op 15 september 2026 met de cijfers van Prinsjesdag. Premies voor 2027 worden uiterlijk 12 november bekendgemaakt.