Bij het afsluiten van een energiecontract kies je eigenlijk niet alleen een prijs, maar ook hoeveel onzekerheid je wilt.
Vast: je weet waar je aan toe bent
Je legt het tarief vast voor één, drie of vijf jaar. Wat er daarna op de markt gebeurt, raakt jou niet — in beide richtingen.
De cijfers tot nu toe zijn duidelijk: sinds 2024 was een vast contract gemiddeld €336 per jaar goedkoper dan een variabel contract. Dat is geen garantie voor de toekomst, maar het is wel een hardnekkig patroon.
Nadeel: stap je te vroeg over, dan betaal je een opzegvergoeding. Sinds 1 juni 2023 is die gelijk aan het werkelijke verlies van je leverancier, niet meer een vast bedrag.
Variabel: de prijs beweegt mee
Je leverancier past het tarief meestal twee keer per jaar aan, op 1 januari en op 1 juli. Je zit nergens aan vast en kunt elk moment weg met één maand opzegtermijn.
Volgens de ACM heeft ongeveer 46% van de huishoudens nog een variabel contract, vaak bij een van de grote drie. Dat is opmerkelijk, want juist daar is de kans het grootst dat je te veel betaalt: het duurste variabele contract van dit moment zit op €0,313 per kWh, tegenover €0,240 voor het goedkoopste driejaarscontract.
Dynamisch: de prijs verandert per uur
Je betaalt wat stroom op dat moment op de beurs kost. Dat kan 's nachts bijna niets zijn en tijdens de avondpiek juist veel.
Dit loont vooral als je je verbruik kunt sturen: een elektrische auto die 's nachts laadt, een warmtepomp met een tijdschakelaar, of een thuisbatterij. Kun je dat niet, dan betaal je gewoon het gemiddelde — en dan is een vast contract meestal rustiger én goedkoper.
Belangrijk om te weten: bij een dynamisch contract kán niemand je vertellen wat het gaat kosten. Elke voorspelling is een schatting op basis van het verleden. Wij zetten dynamische contracten daarom apart in onze vergelijker, met die waarschuwing erbij.
Heb je zonnepanelen?
Dan verandert de rekensom. Leveranciers rekenen tegenwoordig terugleverkosten, en die verschillen sterk: Eneco rekent 14,1 cent per teruggeleverde kWh, terwijl Essent een staffel hanteert waarbij de vaste kosten oplopen naarmate je meer teruglevert.
Daar komt bij dat de salderingsregeling per 2027 stopt. Voor iemand met veel panelen kan de leverancier met het laagste kWh-tarief daardoor juist de duurste zijn.
Wanneer overstappen?
Zes tot acht weken voor je einddatum. Eerder overstappen kan een opzegvergoeding opleveren; later betekent dat je contract stilzwijgend doorloopt tegen het variabele tarief.
En zeg zelf niets op: je nieuwe leverancier regelt de opzegging. Doe je het zelf, dan loop je het risico dat je even zonder leverancier zit.
Vergelijk je opties op basis van je eigen verbruik — inclusief netbeheerkosten en de vermindering van €629, zodat je het totaalbedrag ziet en niet alleen het tarief. Wil je eerst weten hoe je rekening is opgebouwd? Lees dan waar je energierekening écht uit bestaat.
Cijfers gecontroleerd op 15 augustus 2026.