Anders dan bij je zorgverzekering kun je bij energie het hele jaar door overstappen. Er is geen seizoen en geen deadline. De vraag is alleen of het je iets kost, en dat hangt af van je contract.
Hieronder wanneer je gratis weg kunt, hoe de opzegvergoeding tegenwoordig wordt berekend, en de rekensom die bepaalt of overstappen loont.
Wanneer je gratis kunt overstappen
| Jouw contract | Kost het wat? |
|---|---|
| Variabel contract | Nee, maandelijks opzegbaar |
| Dynamisch contract | Nee |
| Stilzwijgend verlengd | Nee, dat wordt automatisch variabel |
| Vast contract, looptijd afgelopen | Nee |
| Vast contract, nog lopend | Meestal wel |
De opzegtermijn is doorgaans dertig dagen, en je nieuwe leverancier regelt de overstap voor je. Je zit nooit zonder stroom of gas: de levering gaat gewoon door.
Vijf situaties waarin je nooit hoeft te betalen
- Binnen veertien dagen bedenktijd na het afsluiten van een nieuw contract.
- Als je leverancier de prijs tussentijds verhoogt. Bij een eenzijdige tariefverhoging mag je kosteloos weg.
- Bij verhuizing buiten het leveringsgebied van je leverancier.
- Als je leverancier failliet gaat.
- Als de looptijd van je contract voorbij is.
Hoe de opzegvergoeding tegenwoordig werkt
Dit is het punt waar veel informatie op internet achterloopt. Je leest nog vaak vaste bedragen als €50, €100 of €250, afhankelijk van de resterende looptijd. Die tabel geldt alleen nog voor contracten van vóór 1 juni 2023.
Voor contracten die daarna zijn afgesloten geldt een ander systeem: de vergoeding is gelijk aan het werkelijke verlies dat je leverancier lijdt doordat jij vertrekt. De rekensom van de ACM:
Opzegvergoeding = je resterende verbruik tot het einde van het contract × (het tarief dat je nu betaalt − het tarief dat de leverancier nu zou vragen)
Daar zit een gevolg in dat veel mensen niet weten: zijn de energieprijzen gestegen sinds jij je contract afsloot, dan is dat verschil nul of negatief en betaal je niets. De leverancier lijdt dan namelijk geen verlies; hij kan jouw energie met winst aan een ander verkopen.
Zijn de prijzen juist gedaald, dan kan de vergoeding hoger uitvallen dan die oude maxima. Er zit geen vast plafond meer op.
Je hoeft dit niet zelf uit te rekenen. Je leverancier moet je meteen vertellen wat jouw opzegvergoeding is als je ernaar vraagt. Eén telefoontje of één bericht via de app volstaat.
Let op: heb je stroom en gas bij dezelfde leverancier, dan gaat het om twee contracten en kan de vergoeding twee keer gelden.
De rekensom: loont het?
Zodra je dat bedrag kent, is het simpel rekenen.
Bespaar je €150 per jaar en betaal je €50 opzegvergoeding, dan ben je na vier maanden uit de kosten. Loopt je contract nog een jaar, dan houd je honderd euro over.
Drie voorbeelden:
| Besparing per jaar | Vergoeding | Uit de kosten na |
|---|---|---|
| €150 | €50 | 4 maanden |
| €200 | €150 | 9 maanden |
| €100 | €200 | 24 maanden, dus meestal niet |
De vuistregel: loopt je contract langer dan de terugverdientijd, dan loont het. Is het andersom, wacht dan tot je contract afloopt en zet een herinnering een maand van tevoren.
Twee dingen om mee te nemen in die som. Een welkomstbonus van je huidige leverancier wordt vaak pas aan het einde van de looptijd uitgekeerd; stap je eerder over, dan loop je die mis. En kijk of je nieuwe contract een bonus geeft, maar reken die mee in het jaartotaal en niet als los cadeau.
Wat je vergelijkt, en wat niet
Je energierekening bestaat uit meer dan de prijs per kWh. Ruwweg de helft ligt vast en verandert niet door over te stappen: de netbeheerkosten, de energiebelasting en de belastingvermindering.
Wat je wél kiest is het leveringstarief en het vastrecht, en daar zit tussen de goedkoopste en de duurste leverancier makkelijk honderd tot tweehonderd euro per jaar verschil bij een gemiddeld verbruik.
Dat maakt het extra relevant nu de netbeheerkosten in 2027 met ongeveer 20 procent stijgen, zo'n €140 per jaar. Waarom dat gebeurt, en wat je eraan kunt doen.
Zo pak je het aan
- Kijk welk contract je hebt. Vast, variabel of dynamisch, en tot wanneer. Dat staat in je contract of in je account bij de leverancier.
- Vraag je opzegvergoeding op als je een lopend vast contract hebt. Je leverancier moet het bedrag meteen noemen.
- Pak je jaarafrekening. Daar staat je werkelijke verbruik in kWh en kuub. Zonder dat cijfer is vergelijken gokken.
- Vergelijk op jaartotaal, met je eigen verbruik, niet op de prijs per kWh en niet op de bonus.
- Zeg niet zelf op. Je nieuwe leverancier regelt de overstap; zo valt er geen gat.
Veelgestelde vragen
Kan ik het hele jaar door van energieleverancier wisselen?
Ja. Bij energie geldt geen overstapseizoen. Met een variabel of dynamisch contract kun je elke maand weg; bij een lopend vast contract betaal je meestal een vergoeding.
Hoeveel is de opzegvergoeding?
Voor contracten van na 1 juni 2023 is dat het werkelijke verlies van je leverancier, en dat verschilt per situatie. Zijn de prijzen sinds jouw contract gestegen, dan is het vaak nul. Vraag het bedrag op bij je leverancier; die moet het meteen noemen.
Gelden die vaste bedragen van €50 tot €250 nog?
Alleen voor vaste contracten die vóór 1 juni 2023 zijn afgesloten. Daarna geldt het nieuwe systeem zonder vast maximum.
Betaal ik twee keer als ik stroom en gas heb?
Dat kan, want het gaat om twee contracten. Vraag dus naar het totaalbedrag.
Zit ik zonder stroom tijdens de overstap?
Nee. De levering loopt gewoon door; je nieuwe leverancier neemt het over op de afgesproken datum.
Wanneer kan ik het beste overstappen?
Zodra de besparing groter is dan de vergoeding over de resterende looptijd. Loopt je contract bijna af, wacht dan tot de einddatum en zet een herinnering een maand van tevoren.
Vergelijk op je hele jaarrekening op onze energiepagina: levering, energiebelasting, netbeheerkosten en de vermindering, doorgerekend op jouw verbruik.
Wij vergelijken op feitelijke productkenmerken en geven geen advies. Klik je door en sluit je iets af, dan ontvangen wij een vergoeding; jij betaalt hetzelfde.
Gecontroleerd op 17 september 2026 aan de hand van de regels van de ACM. Per 1 januari 2026 is de Energiewet ingegaan; controleer je eigen voorwaarden bij je leverancier.